Каскадты оқыту моделі: аумақтық комиссия мүшелерін республикалық референдумға қалай дайындайды
Тесттен практикалық кейстерге дейін: учаскелік комиссия мүшелерін даярлау бағдарламасы Қазақстанда жаңа деңгейге көтерілді
Қазақстанда референдумға дайындық аясында 71 мыңнан астам адам оқытылды
Референдум-2026: зағип жандар дауыс беру учаскелерінде жаңа Конституцияның аудио нұсқасына қол жеткізе алады
Қазақстанда республикалық референдумға дайындық аясында комиссия мүшелерін кәсіби оқыту жұмыстары жүйелі түрде жалғасып жатыр. Бүгінде бұл үдеріске ел аумағындағы аумақтық және учаскелік референдум комиссияларының 71 030 өкілі тартылған деп хабарлады Қазақстан Республикасы Орталық референдум комиссиясының хатшысы Шавхат Өтемісов.
Оның айтуынша, комиссиялардың жұмысын біріздендіру үшін Орталық референдум комиссиясы арнайы оқу-әдістемелік материалдар әзірленген. Сондай-ақ, өңірлерге әдістемелік құралдар топтамасы мен дауыс беру күніне арналған рәсімдерді түсіндіретін бейнекурс жолданған. Онда дауыс беруді ұйымдастыру тәртібі, комиссиялардың негізгі міндеттері мен іс-қимыл алгоритмдері кеңінен қамтылған.
«Дайындық каскадтық модель негізінде жүргізілуде. Барлық деңгейде комиссия мүшелері алдымен «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» және «Қазақстан Республикасындағы республикалық референдум туралы» Конституциялық заңдардың негізгі нормалары бойынша кіріспе тест тапсырады. Бұл тәсіл олардың білім деңгейін нақты бағалап, оқыту жұмысын мақсатты түрде ұйымдастыруға мүмкіндік береді», — деді Ш.Өтемісов.
Оқытудың алғашқы кезеңінде Орталық референдум комиссиясы аумақтық комиссиялардың тұрақты мүшелеріне арналған республикалық онлайн-семинар өткізді. Оған 821 адам қатысты. Семинар барысында құқықтық рәсімдер, комиссия жұмысын ұйымдастыру, ақпараттық сүйемелдеу және референдумды қаржылық қамтамасыз ету мәселелері қаралды.
ОРК хатшысының сөзінше, өңірлік кезеңде аумақтық комиссиялардың босатылған мүшелері 908 аумақтық комиссия мүшесін, сондай-ақ учаскелік комиссиялардың төрағалары, төраға орынбасарлары мен хатшыларын оқытқан.
«Бағдарлама аясында тәжірибелік сабақтарға да ерекше мән берілді. Олар учаскені дайындау, референдумға қатысушылар тізімімен жұмыс істеу, дауыс беру учаскесін ашу, дауыс беруді өткізу және қорытынды шығару сияқты негізгі кезеңдерді қамтыды. Практикалық тапсырмалар нақты жағдайларды үлгілеу арқылы жүргізіліп, түрлі әрекет нұсқалары мен құқықтық шешімдер пысықталды. Осы кезеңде 31 233 учаскелік комиссия басшылығының өкілі оқудан өтті», — деді ол.
Қазір оқытудың үшінші кезеңі жүріп жатыр. Аумақтық комиссиялардың қолдауымен учаскелік комиссиялар қалған 38 068 мүшені даярлауда. Бұл кезеңді 13 наурызға дейін аяқтау жоспарланған.
Сонымен қатар, референдумның ашықтығы мен жариялылығын қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Электоралдық оқыту орталығында арнайы онлайн-семинар ұйымдастырылды. Оған аккредиттелген қоғамдық бірлестіктердің, коммерциялық емес ұйымдардың және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты. Семинарға 500-ден астам адам қатысқан.
Осылайша, Қазақстанда референдумға дайындық аясындағы оқыту жұмыстары кең ауқымда, кезең-кезеңімен және тәжірибеге негізделген форматта жүзеге асырылуда.
Масштабная подготовка участковых комиссий: более 71 тыс. человек проходят специальное обучение к референдуму в Казахстане
Каскадная модель обучения: как готовят членов территориальных комиссий к республиканскому референдуму
От тестов до практических кейсов: программа подготовки членов участковых комиссий вышла на новый уровень в Казахстане
Системная подготовка к референдуму: обучение охватило 71 тысячу членов комиссий по всему Казахстану
Референдум-2026: незрячим казахстанцам будем доступна аудиоверсия новой Конституции на участках голосования
В Казахстане продолжается масштабная подготовка к республиканскому референдуму. Как отметил секретарь Центральной комиссии референдума РК Шавхат Утемисов, одним из ключевых направлений этой работы стала комплексная программа профессионального обучения членов комиссий, которая уже охватила 71 030 представителей территориальных и участковых комиссий референдума по всей стране.
- Чтобы обеспечить единые стандарты работы на всех уровнях, Центральная комиссия референдума подготовила специальный учебно-методический комплекс. В регионы направлены методические пособия, а также видеокурс, посвященный процедурам голосования. В нем подробно разъясняются порядок организации голосования, последовательность действий комиссий и основные требования к проведению референдума, — рассказал Шавхат Утемисов.
Подготовка организована по каскадной модели. На каждом уровне обучение начинается с входного тестирования по основным положениям Конституционного закона «О выборах в Республике Казахстан» и закона «О республиканском референдуме». Такой подход позволяет объективно оценить уровень подготовки членов комиссий и выстроить дальнейшее обучение с учетом практических задач.
Первый этап стартовал с республиканского онлайн-семинара, организованного Центральной комиссией референдума для постоянных членов территориальных комиссий. В нем принял участие 821 человек. В ходе семинара были рассмотрены ключевые аспекты предстоящей кампании: правовые процедуры, организационная работа комиссий, информационное сопровождение и другие вопросы.
Следующим этапом стало обучение на региональном уровне. Подготовку прошли 908 членов территориальных комиссий, а также председателей, заместителей председателей и секретарей участковых комиссий.
Контроль и единая координация образовательного процесса обеспечиваются через выездные обучающие семинары-совещания в регионах с участием членов Центральной комиссии и сотрудников аппарата.
- Особое внимание уделено практической части подготовки. Программа включает серию прикладных занятий, охватывающих все основные этапы работы участковых комиссий — от подготовки участка и уточнения списков до открытия участка, проведения голосования и подведения итогов. Обучение строится на моделировании реальных ситуаций и разборе кейсов, требующих правовой оценки и оперативного принятия решений. На этом этапе подготовку уже прошли 31 233 представителя руководящего состава участковых комиссий, — рассказал секретарь ЦКР РК.
Сейчас идёт третий этап обучения. Участковые комиссии при содействии территориальных комиссий проводят подготовку остальных 38 068 членов участковых комиссий. Завершить этот этап планируется до 13 марта.
Параллельно ведётся работа по обеспечению открытости и прозрачности референдума. На площадке Центра электорального обучения Академии государственного управления при Президенте РК состоялся специальный онлайн-семинар для аккредитованных общественных объединений, некоммерческих организаций и представителей СМИ. В нём приняли участие более 500 человек.
Таким образом, подготовка к референдуму в Казахстане носит системный, многоуровневый и практико-ориентированный характер. Обучение специалистов комиссий, методическое сопровождение и вовлечение общественных институтов формируют основу для прозрачного и организованного проведения республиканского референдума.