«Таза Қазақстан» идеологиялық және құндылық платформасы ретінде
Мемлекет басшысы тазалық ұғымына қазақ қоғамында әрқашан ерекше мән берілгенін, ол кең мағынада, соның ішінде таза ақыл, таза ар-ұждан және таза жүрек ретінде пайдаланылатынын атап өтті.
Ежелгі заманнан бері ата-бабаларымыз табиғатпен үйлесімді өмір сүріп, оны қорғауды қасиетті парыз деп санаған. Бүгінде «Таза Қазақстан» тазалықтың ұлттық бірегейліктің ажырамас бөлігіне және қазіргі Қазақстанның негізгі құндылығына айналып келе жатқанын көрнекі растайды.
Миллиондаған немқұрайлы емес азаматтардың қайсар еңбегінің арқасында жоба шынымен де бүкілхалықтық қозғалысқа айналды және «Заң және Тәртіп» және «Адал Азамат» қағидаттарымен тығыз байланысты таза, қауіпсіз және гүлденген Қазақстанды құру идеясының өнегелі өзегіне айналды.
- Бастаманы ауқымдау және оны практикалық тұрғыдан іске асыру
Мемлекет басшысы қозғалыстың өткен жылдағы нақты жетістіктерін атап өтті: еліміздің барлық өңірлерінде шамамен 1200 экологиялық іс-шара өткізіліп, 1 миллион гектардан астам жер тазартылды, шамамен 4 миллион көшет отырғызылды және 800 000-ға жуық ерікті тартылды.
Ол оң өзгерістерді атап өтті: қалалар мен ауылдар тазарып, топырақ, су және ауаның ластануы азайып, ірі кәсіпорындар ең үздік экологиялық тәжірибелерді енгізуде, қалдықтарды қайта өңдеу жақсарып келеді.
Президент сондай-ақ экологиялық қауіпсіздік қазір ұлттық қауіпсіздік деңгейіне көтеріліп жатқанын түсіндірді. Қазақстан бұл саладағы халықаралық бастамаларды белсенді түрде ілгерілетуде, соның ішінде Астанада БҰҰ демеушілігімен Өңірлік экологиялық саммитті өткізді.
Қасым-Жомарт Тоқаев ешбір ел экологиялық мәселелерді жеке дара шеше алмайтынын атап өтті, бұл дипломатияның, ғылымның, бизнестің, қоғамның және әсіресе оң өзгерістердің қозғаушы күші болып табылатын мақсатшыл жастардың бірлескен күш-жігерін қажет етеді.
Қазақстан өз кезегінде халықаралық алаңдарда экологиялық күн тәртібін ілгерілетіп, белсенді ұстанымын көрсетуде.
- Жастардың рөлі және мінез-құлықтың жаңа әлеуметтік моделінің қалыптасуы
Қасым-Жомарт Тоқаев «Таза Қазақстан» қозғалысының барлық қатысушыларына шын жүректен алғысын білдіріп, жобаның негізгі қозғаушы күші мен тірегі ретінде жастардың рөлін ерекше атап өтті.
Президент жас қазақстандықтардың жоғары азаматтық жауапкершілік танытып, экологиялық науқандарға белсенді қатысып, ортақ іске елеулі үлес қосып жатқанын атап өтті. «Еліміздің жарқын болашағы сіздер сияқты ерік-жігері мықты, патриот және мақсатшыл азаматтардың қолында», — деп мәлімдеді Мемлекет басшысы.
Ол Қазақстан біздің жалғыз Отанымыз екенін және жобаның негізгі миссиясы табиғатты қорғау, тазалық пен тәртіпті сақтау, саналы ұрпақ тәрбиелеу және жаңа ұлттық бірегейлікті қалыптастыру екенін атап өтті. Президент мұндай патриот жастар өзгерістердің қозғаушы күші болатынына және елді әлемдегі ең дамыған елдердің біріне айналдыратынына сенім білдірді.
- Құндылықтарды институционалдандыру: экологиядан әлеуметтік жауапкершілікке дейін
Мемлекет басшысы өз сөзінде «Таза Қазақстан» қағидаттары таза экологиялық күн тәртібінен тысқары шығып, әлеуметтік жауапкершіліктің анағұрлым кең жүйесін құрайтынын атап өтті.
Президент бұл құндылықтар «Заң және Тәртіп» және «Адал Азамат» тұжырымдарымен астасып, қоғам үшін бірыңғай мінез-құлық және құндылық матрицасын құрайтынын атап өтті. Осыған байланысты қоғамның жетілгендігі мен мәдениеттілігінің көрсеткіші ретінде жануарларға ізгілікпен қарауға ерекше назар аударылды.
Мемлекет басшысы жануарларға қатыгездік таныту және үй жануарларына жауапсыз қарау фактілеріне жол берілмейтінін, сондай ақ иелері мезі болып, үй жануарларын далаға тастаған жағдайлар қаңғыбас жануарлардың көбеюіне әкелетінін атап өтті. Үй жануарларына қатыгездік жасағаны үшін әкімшілік және қылмыстық жазаларды күшейту қажеттілігі аталып өтті.
Президент бұл мәселеге мемлекет, қоғам және Парламенттің қатысуымен кешенді тәсіл қажет екенін атап өтті. Осылайша, жануарларға жауапкершілікпен және мейірімділікпен қарауды қалыптастыру жалпы экологиялық мәдениеттің ажырамас бөлігі және Әділ Қазақстанды құрудың маңызды элементі ретінде қарастырылады.
- Білім беру және экологиялық мәдениетті ұзақ мерзімге нығайту
Мемлекет басшысы экологиялық мәдениетті қалыптастыру білім беру мен тәрбиелеудегі жүйелі жұмыстарға тікелей байланысты екенін, бұл табиғатқа құрметпен қараудың негізін қалайтынын атап өтті. Оқу-ағарту министрлігіне «Жасыл сабақтар» жобасын әзірлеу және қабылдау тапсырылды.
Жастардың табиғатты аялау және табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау дағдыларын дамытуға бағытталған арнайы білім беру жобаларын енгузу қажеттілігі атап өтілді.
Еңбекқорлық, табандылық, әділдік және шығармашылық құндылықтары фильмдер мен сериалдар арқылы насихатталуы керек. Бұл жұмыста бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерді тиімді пайдалану қажет.
Бұл, БАҚ және мәдени құралдарды тартумен бірлескенде, «Таза Қазақстан» құндылықтарының қоғамдық санада терең орнығуын және күнделікті мінез-құлық нормаларына айналуын қамтамасыз етуі тиіс.
«Ойлары мен ниеттері таза адам айналасындағыларға зиян келтіре алмайды және ешқашан өз Отанына опасыздық жасамайды», — деп мәлімдеді Қасым-Жомарт Тоқаев.
«Таза Қазақстан» қағидаттары «Заң және Тәртіп» және «Адал Азамат» тұжырымдарымен бірге жаңа Конституцияда шығармашылық патриотизмнің, бірліктің және табиғатты сүюдің іргелі негіздері ретінде бекітілген.
Мемлекет басшысы Отанға деген сүйіспеншілік ағаш отырғызу секілді қарапайым әрекеттерден басталатынына сенім білдіріп, «Таза Қазақстан» жобасын қоғамды сапалы тұрғыдан өзгертетін және болашақ ұрпаққа гүлденген Қазақстанды қалдыратын ұлттық идеяға айналдыру бойынша жұмысты жалғастыруға шақырды.
ЛИНИИ КОММЕНТИРОВАНИЯ – Республиканская экологическая акция «Таза Қазақстан»
- «Таза Қазақстан» как идеологическая и ценностная платформа
Глава государства подчеркнул, что в казахском обществе понятию чистоты испокон веков придавалось особое значение — оно используется в широком смысле, включая чистый ум, чистую совесть и чистое сердце.
Издревле наши предки жили в гармонии с природой, считая её защиту священным долгом. Сегодня «Таза Қазақстан» наглядно подтверждает, что чистота становится неотъемлемой частью национальной идентичности и фундаментальной ценностью современного Казахстана.
Благодаря самоотверженному труду миллионов неравнодушных граждан проект перерос в настоящее общенациональное движение и стал нравственным стержнем идеи строительства чистого, безопасного и процветающего Казахстана, тесно переплетаясь с принципами «Закон и Порядок» и «Адал азамат».
- Масштабирование инициативы и ее практическая реализация
Глава государства привёл конкретные результаты работы движения за прошлый год: во всех регионах страны проведено около 1200 экологических мероприятий, расчищено более 1 миллиона гектаров земли, высажено порядка 4 миллионов саженцев и привлечено почти 800 тысяч волонтёров.
Он отметил положительные изменения: города и сёла становятся чище, сокращается загрязнение почвы, воды и воздуха, крупные предприятия внедряют лучшие экологические практики, улучшается переработка отходов.
Президент также разъяснил, что обеспечение экологической безопасности сегодня выходит на уровень национальной безопасности. Казахстан активно продвигает международные инициативы в этой сфере, в том числе провёл Региональный экологический саммит под эгидой ООН в Астане.
Касым-Жомарт Токаев подчеркнул, что ни одна страна не сможет решить экологические проблемы в одиночку — требуется объединение усилий дипломатии, науки, бизнеса, общественности и особенно целеустремлённой молодёжи, которая всегда выступает двигателем позитивных изменений.
Казахстан, в свою очередь, демонстрирует активную позицию, продвигая экологическую повестку на международных площадках.
- Роль молодежи и формирование новой общественной модели поведения
Касым-Жомарт Токаев выразил искреннюю признательность всем участникам движения «Таза Қазақстан», особо выделив роль молодёжи как главной движущей силы и опоры проекта.
Президент отметил, что именно юные казахстанцы демонстрируют высокий уровень гражданской ответственности, активно участвуют в экологических акциях и вносят существенный вклад в общее дело. «Светлое будущее нашей страны в руках таких сильных духом, патриотично настроенных и целеустремлённых граждан, как вы», — заявил Глава государства.
Он подчеркнул, что у нас нет другой Родины, кроме Казахстана, и главная суть проекта заключается в защите природы, поддержании чистоты и порядка, воспитании сознательного поколения и формировании нового качества нации. Президент выразил уверенность, что именно такая патриотичная молодёжь станет двигателем перемен и выведет страну в число наиболее развитых государств мира.
- Институционализация ценностей: от экологии к социальной ответственности
В своем выступлении Глава государства обозначил, что принципы «Таза Қазақстан» выходят за рамки исключительно экологической повестки и формируют более широкую систему социальной ответственности.
Президент подчеркнул, что данные ценности интегрируются с концепциями «Закон и Порядок» и «Адал азамат», формируя единую поведенческую и ценностную матрицу общества. В этой связи особое внимание уделено вопросам гуманного обращения с животными как индикатору зрелости и цивилизованности общества.
Глава государства акцентировал внимание на том, что недопустимы факты жестокого обращения с животными, а также случаи безответственного содержания домашних питомцев, приводящие к росту числа бродячих животных, когда владельцы избавляются от надоевшего им животного оставляя его на улице. Отмечена необходимость ужесточения административной и уголовной ответственности за жестокое обращение с домашними животными.
При этом Президент подчеркнул, что проблема требует комплексного подхода с участием государства, общества и Парамента. Таким образом, формирование ответственного и гуманного отношения к животным рассматривается как неотъемлемая часть общей экологической культуры и важный элемент строительства Справедливого Казахстана.
- Образование и долгосрочное закрепление экологической культуры
Глава государства подчеркнул, что формирование экологической культуры напрямую зависит от системной работы в сфере образования и воспитания, которые закладывают основы бережного отношения к природе. Поручено министерству просвещения разработать и принять проект «Жасыл сабақтар» («Зеленые уроки»).
Отмечена необходимость внедрения специальных образовательных проектов, направленных на формирование у молодежи навыков бережного отношения к природе и рационального использования природных ресурсов, а также охраны окружающей среды.
Следует продвигать ценности трудолюбия, усердия, справедливости и креативности посредством фильмов и сериалов. В этой работе нужно эффективно использовать возможности средств массовой информации и социальных сетей.
В совокупности с вовлечением СМИ и культурных инструментов это должно обеспечить глубокое укоренение ценностей «Таза Қазақстан» в общественном сознании и их трансформацию в повседневную норму поведения.
«Человек с чистыми помыслами и намерениями не способен причинить вреда окружающим и никогда не предаст свою Родину», — заявил Касым-Жомарт Токаев.
Принципы «Таза Қазақстан» вместе с концепциями «Закон и Порядок» и «Адал азамат» закреплены в новой Конституции как фундаментальные основы созидательного патриотизма, единства и природолюбия.
Глава государства выразил уверенность, что любовь к Отечеству начинается с простых поступков, таких как посадка дерева, и призвал продолжать работу по превращению проекта «Таза Қазақстан» в национальную идею, которая качественно преобразит общество и оставит будущим поколениям процветающий Казахстан.